|
ايران؛ موزه جاذبه هاي طبيعي
آغاز قرن 21 ميلادي نقطه عطفي براي صنعت جهانگردي به حساب مي
آيد و هر چه از روزهاي آغازين آن سپري مي شود شاهد رونق و پيشرفت
اين صنعت هستيم به طوري كه از لحاظ اشتغال زايي و در آمدزايي
تقريبا جاي همه صنايع را گرفته است.
در ميان انواع توريستي كه ما داريم اكوتوريسم از اهميت بسيار
بالايي برخوردار است و به جهت همين اهميت است كه سازمان جهاني
جهانگري
(W.T.O)
سال 2002 را سال اكوتوريسم معرفي كرده است.
سالانه تعداد زيادي از جهانگردان تنها به قصد ديدن جاذبه ها و
عجايب طبيعي و خدادادي آهنگ سفر كرده و در اين راه هزينه هاي زيادي
را صرف مي كنند تا در نقاط مختلف يك پديده و مكان طبيعي را از
نزديك مشاهده كنند.
ايران نيز با در اختيار داشتن قابليتها و جاذبه هاي طبيعي
فراوان مي تواند مقصد جهانگردان باشد. ايران از لحاظ قابليتهاي
اكوتوريستي در بين 5 كشور اول دنيا قرار دارد.
ايران را به لحاظ تنوع قابليتهاي اكوتوريستي مي توان موزه
جاذبه هاي طبيعي ناميد. به طور كلي در يك تقسيم بندي جاذبه هاي
طبيعي را مي توان به موارد زير خلاصه كرد.
وضعيت آب و هوايي (اقليم)
تنوع آب و هوايي ايران شامل سرعت وزش باد، طوفانها، ميزان
تابش خورشيد، ميزان بارندگي، چهار فصل بودن و تنوع فصول داشتن است.
وقتي در مناطق غرب و شمال غرب شرايط آب و هوايي براي تفريحات و
سرگرميهاي زمستاني مثل اسكي، مهيا است، در همان زمان در مناطق
جنوبي شرايط آب و هوايي براي تفريحات تابستاني مناسب است. ايران از
اختلاف ميزان بارندگي زيادي برخوردار است، در برخي مناطق ميزان
بارندگي سالانه بيش از 1800 ميليمتر (شمال ايران) و در برخي مناطق
به كمتر از 25 ميليمتر (دشت لوت) مي رسد.
پديده هاي طبيعي و چشم اندازها نيز يكي ديگر از جاذبه هاي
ايران به شمار مي رود كه شامل كوهها و بيابانها، چشمه هاي معدني و
آبشارها، غارها، درياچه ها و تالاب ها، جنگلها و مراتع است.
در ايران كوههايي وجود دارد كه به دليل موقعيت جغرافيايي و
شرايط اقليمي و همچنين به دليل وجود چشم اندازهاي طبيعي مثل چشمه
هاي معدني، صخره ها و آبشارها كه يكي از جذابترين پديده هاي طبيعي
محسوب مي شود مي تواند جلوه هاي طبيعي و بسيار زيبايي را به نمايش
بگذارد.
ايران يكي از گرمترين و خشك ترين بيابانهاي دنيا را در خود
جاي داده است اين بيابان كه دشت لوت نام دارد داراي گونه هاي گياهي
و حيواني نادري است.
بزرگترين درياچه هاي شيرين (خزر) و شور (اروميه) دنيا در
ايران قرار دارد. وجود جنگلها و مراتع سرسبز در ميان كوه و دريا در
منطقه شمال با سواحل شني و ماسه اي مي تواند به صورت جاذبه گردشگري
در آيد. جنگلهاي حرا در ساحل درياي خليج فارس و عمان نمونه
جنگلهاي بي نظير با خصوصيات ويژه خودش است. وجود غارهاي متعدد در
ايران نيز حائز اهميت است. تنها در استان لرستان حدود 600 غار
طبيعي وجود دارد كه فقط دو مورد آن قابل بازديد است. از جمله
غارهاي معروف مي توان به موارد زير اشاره كرد: غار عليصدر كه از
شهرت جهاني برخوردار است. غار كرفتو، غار قوي غاز، غار كتله خور و
…
تالابها نمونه ديگري از مناظر طبيعي هستند كه مي توانند با
امكانات جانبي به صورت جاذبه ها درآيند. از تالابهاي معروف كه بعضي
از آنها از شهرت بين المللي برخوردار هستند مي توان به تالاب
انزلي، قوري گول تبريز، گاو خوني، هامون و
…
اشاره كرد. وجود اين همه منابع و پديده طبيعي در يك كشور نشان از
زيبايي آن دارد. در برخي مناطق قرار گرفتن چندين پديده طبيعي در
كنار هم، چشم اندازهاي بكر و زيبايي را به وجود آورده است. درياچه
گهر نمونه بارزي از اين نمونه است كه درياچه اي بين دو كوه به صورت
مراتع سرسبز قرار گرفته است. يا مي توان به كوه سبلان در آذربايجان
شرقي اشاره كرد، كه درياچه اي در قله آن، صخره هايي كه شبيه
حيوانات است و وجود چندين چشمه معدني و آبشار و مراتع سرسبز اطرافش
چشم انداز طبيعي زيبايي را در پرده روزگار به نمايش گذاشته است.
وقتي از يك جهانگرد سوئيسي در مورد زيبايي اين منطقه سؤال مي شود
او جواب مي دهد كه در مدت اقامتم در اين منطقه احساس غربت نمي كردم
و حس مي كردم در كشور خودم هستم و اين خود دليل بر زيبايي پديده
هاي طبيعي ايران است.
حيات وحش
ايران داراي چندين محدوده حفاظتي حيات وحش است كه در آن از
گونه هاي گياهي و حيواني كميابي محافظت مي شود. نمونه اي از محدوده
هاي حفاظتي حيات وحش شامل: پارك جنگلي گرگان، محدوده حفاظتي
ارسباران و
…
است با محافظتهاي دقيق به ويژه جلوگيري از شكار غير قانوني مي
توانيم اين مناطق را از لحاظ جهانگردي توسعه دهيم.
منابع و پديده هاي طبيعي كه در بالا به آنها اشاره شد در بخش
جهانگردي به عنوان عرضه مطرح مي شوند و مهمترين كار ما ايجاد تقاضا
براي اين عرضه ها است كه در واقع نخستين قدم در راه توسعه صنعت
جهانگردي به شمار مي آيد و موجب حيات و توسعه امكانات زيربنايي و
ايجاد اشتغال و افزايش ارزش افزوده در اين بخش مي شود.
براي ايجاد تقاضا در جاذبه هاي طبيعي، رعايت كردن در موارد
زير ضروري به نظر مي رسد:
* تبليغ براي شناساندن جاذبه هاي طبيعي در داخل و خارج كشور
با شيوه هاي بين المللي (چاپ پوستر، عكس، نقشه، تهيه ماكت، فيلم و
CD
و …
)
* سهولت دسترسي به جاذبه هاي طبيعي؛ به دليل اينكه اكثر جاذبه
هاي اكوتوريستي در ايران (آبشارها، درياچه ها و تالابها و
…
) جايي قرار گرفته اند كه دسترسي به آنها مشكل است پس ايجاد
تسهيلاتي از قبيل: شبكه راه مناسب و نزديك به راههاي اصلي و توسعه
خطوط راهها، تأمين امنيت از هر لحاظ و همچنين داير نمودن مراكز
اطلاع رساني ضروري به نظر مي رسد.
* ايجاد امكانات و تفريحات جانبي براي جهانگردان؛ جهانگرد
شايد از ديدن صرفا يك جاذبه طبيعي به خاطر يكنواختي دچار دلزدگي
شود، براي جلوگيري از دلزدگي بايد تمهيداتي را انديشيد. موارد زير
مي تواند براي جهانگردان خارجي در ايران جذاب باشد.
1. برگزاري
كنسرتهاي موسيقي محلي
2. برپايي مراسم ها و جشن هاي مرسوم در منطقه
3. برگزاري
مسابقات ورزشي و بازيهاي محلي
4. ايجاد پاركها، شهربازي و باغ وحش در اطراف منطقه مورد نظر
5. استفاده كردن از تله كابين براي حمل و نقل در صورت ممكن
6. ايجاد
تأسيسات اقامتي متناسب با الگوي معماري منطقه و ارائه غذاها و
نوشيدنيهاي محلي
البته موارد ديگري نيز مي تواند براي گردشگران خارجي بسيار
جذاب باشد كه از جمله مي توان به حمل و نقل مسافران با اسب و
شتر و برگزاري همايشها و جشنواره هاي جهانگردي در كنار يك چشم
انداز طبيعي و نيز برپايي اقامتگاههاي ارزان قيمت براي گردشگران
داخلي (مثل كمپينگ ها) اشاره كرد.
همچنين
گنجانيدن برنامه بازديد از شيوه برداشت محصولات كه به صورت گروهي
صورت مي گيرد و داراي رسوم خاصي است، بازديد از مشاغل بومي منطقه و
مراكز تهيه صنايع دستي نيز مي تواند مؤثر باشد. در صورتي مي توانيم
براي جاذبه هاي طبيعي مان، جهانگرد جذب كنيم كه محيط زيست تميز و
پاكيزه اي داشته باشيم و از امكانات بهداشتي بهره مند باشيم.
جهانگرد خودش تلاش مي كند منطقه اي را كه ديدن مي كند، تميز نگه
دارد و اين تميز بودن خود مي تواند عامل جذب جهانگرد باشد.
|
