استان
سيستان و بلوچستان شامل سه منطقه سيستان ، سرحد و مكران است0 منطقه سيستان كه
شهرستان زابل را در بر مي گيرد در شمالي ترين نقطه استان قراردارد. اين شهرستان با
وسعت 15197 كيلومتر مربع وتعداد 334561 نفر جمعيت داراي پنج شهر زابل به عنوان
مركز شهرستان وزهك،محمدآباد،بنجار، اديمي، وتعداد پنج بخش ، هفده دهستان وحدود 933
پارچه آبادي است . شهر زابل با جمعيتي معادل 98039 نفر داراي طرح جامع و تفضيلي
مصوب بوده وشهر زهك نيز داراي طرح هادي است. وبراي تعدادي از مراكز جمعيتي عمده
منطقه نيز طرح هادي تهيه شده است. در راستاي ساماندهي منطقه وبا عنايت به وجود
تعداد زياد آبادي در اين منطقه براي اولين بار يك طرح منطقه اي مصوب براي دشت
سيستان تهيه شده است. تعداد آثار شناسايي شده اين شهرستان بالغ بر 119 اثر از
دوران پيش از تاريخ تا دوران معاصر است كه از اين تعداد تاكنون هفده اثر در ليست
آثار ملي كشور به ثبت رسيده است. شهرستان زابل در حقيقت خود يك موزه زنده وپويا وباارزش بين المللي است كه پنج
هزار سال تمدن را مي توان در آن لمس كرد.

نقاشي ديواري
ـ كوه خواجه
آثار بر جسته
شناسايي شده اين شهرستان به شرح زير است:
1-
محوطه هاي پيش از تاريخ منطقه كه شهر سوخته به عنوان مهم ترين بخش آن است
، ضمنا از رودخانه شيله تا شهر سوخته حدود هفتاد تپه ماقبل تاريخ وجود دارد.
2-
تپه هاي تاريخي وماقبل تاريخ كه به صورت پراكنده در منطقه وجود دارد.
3-
قلعه هاي تاريخي فراوان از جمله كوه خواجه ، سام ، سه كوهه ، مچي، رستم،
كركو، تيمور، نمرود، رامرود و...
4-
زيارتگاههاي متعدد شهرستان از جمله زيارت خواجه، حضرت عباس ، قدمگاه
دوازده امام و....
5-
قبرستان هاي پيش از تاريخي وتاريخي0
6-
آثار منحصر به فرد باقي مانده از دوران هخامنشي مانند دهانه غلامان و...
7-
منازل مسكوني قديمي منطقه همانند
منزل مرحوم شهرياري، پردلي ....
8-
آسيابهاي بادي

دهانه غلامان
ـ زابل
از سال 1376 كوه خواجه اين شهرستان در رديف پروژه هاي بزرگ
سازمان ميراث فرهنگي كشور (طرح280) قرار گرفته وعمليات اجرايي تعمير ومرمت اين اثر
ارزشمند آغاز وهمه ساله ادامه دارد.
در كنار اين پروژه براي اولين بار از سال 1376 حفاري
علمي نيز توسط كارشناسان سازمان متبوع در شهرسوخته آغاز شده كه نتايج ارزشمندي را
به دست آورده است.ضمنا از سال 1379 حفاري در دهانه غلامان شهرستان زابل آغاز
گرديده ،همه ساله ادامه دارد.

نمايي از كوه
خواجه ـ زابل
تعمير ومرمت ساختمان قديم كنسولگري انگليس ها با
عنوان موزه محلي شهر زابل در دست اجرا مي باشد. در حال حاضر در اين مكان نمايشگاهي
از كشفيات شهرسوخته وهمچنين اشياء مردم
شناسي در معرض ديد بازديدكنندگان قرار گرفته است.

شهر سوخته ـ زابل